|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.125. अध्यायः 125
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
द्रोणपराक्रमवर्णनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-125-0x(4578)(50070)
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रामः सुमहानभूत्।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पुनर्द्रोणस्य सोमकैः॥ 7-125-1(50071)
शोणाश्वं रथमास्थाय नरवीरः समाहितः।
समरेऽभ्यद्रवत्पाण्डूञ्जवमास्थाय मध्यमम्॥ 7-125-2(50072)
तव प्रियहिते युक्तो महेष्वासो महाबलः।
चित्रपुङ्खैः शितैर्बाणैः कलशोत्तमसम्भवः।
`जघान सोमकान्राजन्सृञ्जयान्केकयानपि'॥ 7-125-3(50073)
वरान्वरान्हि योधानां विचिन्वन्निव भारत।
आक्रीडत रमे राजन्भारद्वाजः प्रतापवान्॥ 7-125-4(50074)
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः।
भातॄणां नृप पञ्चानां श्रेष्ठः समरकर्कशः॥ 7-125-5(50075)
विमुञ्चन्विशिखांस्तीक्ष्णानाचार्यं भृशमार्दयत्।
महामेघो यथा वर्षं विमुञ्चन्गन्धमादने॥ 7-125-6(50076)
तस्य द्रोणो महाराज स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान्।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्ध- सायकान्दश पञ्च च॥ 7-125-7(50077)
तांस्तु द्रोणविनिर्मुक्तान्क्रुंद्धाशीविषसन्निभान्।
एकैकं पञ्चभिर्बाणैर्युधि चिच्छेद हृष्टवत्॥ 7-125-8(50078)
तदस्य लाघवं दृष्ट्वा प्रहस्य द्विजपुङ्गवः।
प्रेषयामास विशिखानष्टौ सन्नतपर्वणः॥ 7-125-9(50079)
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णं द्रोणचापच्युताञ्शरान्।
अवारयच्छरैरेव तावद्भिर्निशितैर्मृधे॥ 7-125-10(50080)
ततोऽभवन्महाराज तव सैन्यस्य विस्मयः।
बृहत्क्षत्रेण तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम्॥ 7-125-11(50081)
ततो द्रोणो महाराज बृहत्क्षत्रं विशेषयन्।
प्रादुश्चक्रे रणे दिव्यं ब्राह्ममस्त्रं सुदुर्जयम्॥ 7-125-12(50082)
कैकेयोऽस्त्रं समालोक्य मुक्तं द्रोणेन संयुगे।
ब्रह्मास्त्रेणैव राजेन्द्र ब्राह्ममस्त्रमशातयत्॥ 7-125-13(50083)
ततोऽस्त्रे निहते ब्राह्मे बृहत्क्षत्रस्तु भारत।
विव्याध ब्राह्मणं षष्ट्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः॥ 7-125-14(50084)
तं द्रोणो द्विपदां श्रेष्ठो नाराचेन समार्पयत्।
स तस्य कवचं भित्त्वा प्राविशद्धरणीतलम्॥ 7-125-15(50085)
कृष्णसर्पो यथा मुक्तो वल्मीकं नृपसत्तम।
तथाऽत्यगान्महीं बाणो भित्त्वा कैकेयमाहवे॥ 7-125-16(50086)
सोऽतिविद्धो महाराज कैकेयो द्रोणसायकैः।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो व्यावृत्य नयने शुभे॥ 7-125-17(50087)
द्रोणं विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः।
सारथिं चास्य बाणेन भृशं मर्मस्वताडयत्॥ 7-125-18(50088)
द्रोणस्तु बहुभिर्विद्धो बृहत्क्षत्रेण मारिष।
असृजद्विशिखांस्तीक्ष्णान्कैकेयस्य रथं प्रति॥ 7-125-19(50089)
व्याकुलीकृत्य तं द्रोणो बृहत्क्षत्रं महारथम्।
अश्वांश्चतुर्भिरन्यवधीच्चतुरोऽस्य पतत्त्रिभिः॥ 7-125-20(50090)
सूतं चैकेन बाणेन रथनीडादपातयत्।
द्वाभ्यां ध्वजं च च्छत्रं च च्छित्त्वा भूमावपातयत्॥ 7-125-21(50091)
ततः साधुविसृष्टेन नाराचेन द्विजर्षभः।
हृद्यविध्यद्बृहत्क्षत्रं स च्छिन्नहृदयोऽपतत्॥ 7-125-22(50092)
बृहत्क्षत्रे हते राजन्केकयानां महारथे।
शैशुपालिरभिक्रुद्धो यन्तारमिदमब्रवीत्॥ 7-125-23(50093)
सारथे याहि यत्रैष द्रोणस्तिष्ठति दंशितः।
विनिघ्नन्केकयान्सर्वान्पाञ्चालानां च वाहिनीं॥ 7-125-24(50094)
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सारथी रथिनां वरम्।
द्रोणाय प्रापयामास काम्भोजैर्जवनैर्हयैः॥ 7-125-25(50095)
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः।
वधायाभ्यद्रवद्द्रोणं पतङ्ग इव पावकम्॥ 7-125-26(50096)
सोऽविध्यत तदा द्रोणं षष्ट्या साश्वरथध्वजम्।
पुनश्चान्यैः सऱैस्तीक्ष्णैः सुप्तं व्याघ्रं तुदन्निव॥ 7-125-27(50097)
तस्य द्रोणो धनुर्मध्ये क्षुरप्रेण शितेन च॥
चकर्त गार्ध्रपत्रेण यतमानस्य शुष्मिणः॥ 7-125-28(50098)
अथान्यद्धनुरादाय शैशुपालिर्महारथः।
विव्याध सायकैर्द्रोणं कङ्कबर्हिणवाजितैः॥ 7-125-29(50099)
तस्य द्रोणो हयान्हत्वा चतुर्भिश्चतुरः शरैः।
सारथेश्च शिरः कायाच्चकर्त प्रहसन्निव॥ 7-125-30(50100)
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत्॥ 7-125-31(50101)
अवप्लुत्य रथाच्चैद्यो गदामादाय सत्वरः।
भारद्वाजाय चिक्षेप रुपितामिव पन्नगीम्॥ 7-125-32(50102)
तामापतन्तीमालोक्य कालरात्रिमिवोद्यताम्।
अश्मसारमयीं गुर्वीं तपनीयविभूषिताम्।
शरैरनेकसाहस्रैर्भाद्वाजोऽच्छिनच्छितैः॥ 7-125-33(50103)
सा छिन्ना बहुभिर्बाणैभारद्वाजेन मारिष।
गदा पपात कौरव्य नादयन्ती धरातलम्॥ 7-125-34(50104)
गदां विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टकेतुरमर्षणः।
तोमरं व्यसृजद्वीरः शक्तिं च कन कोज्ज्वलाम्॥ 7-125-35(50105)
तोमरं पञ्चभिर्भित्त्वा शक्तिं चिच्छेद पञ्चभिः।
तौ जग्मतुर्महीं छिन्नौ सर्पाविव गरुत्मता॥ 7-125-36(50106)
ततोऽस्य विशिखं तीक्ष्णं वधाय वधकाङ्क्षिणः।
प्रेषयामास समरे भारद्वाजः प्रतापवान्॥ 7-125-37(50107)
स तस्य कवचं भित्त्वा हृदयं चामितौजसः।
अभ्यगाद्धरणीं बाणो हंसः पद्मवनं यथा॥ 7-125-38(50108)
पतङ्गं हि ग्रसेच्चाषो यथा क्षुद्रं बुभुक्षितः।
तथा द्रोणोऽग्रसच्छूरो धृष्टकेतुं महाहवे॥ 7-125-39(50109)
निहते चेदिराजे तु तत्खण्डं पित्र्यमाविशत्।
अमर्षवशमापन्नः पुत्रोऽस्य परमास्त्रवित्॥ 7-125-40(50110)
तमपि प्रहसन्द्रोणः शरैर्नित्ये यमक्षयम्।
महाव्याघ्रो महारण्ये मृगशावं यथा बली॥ 7-125-41(50111)
तेषु प्रक्षीयमाणेषु पाण्डवेयेषु भारत।
जरासन्धसुतो वीरः स्वयं द्रोणमुपाद्रवत्॥ 7-125-42(50112)
स तु द्रोणं महाबाहुः शरधाराभिराहवे।
अदृश्यमकरोत्तूर्णं जलदो भास्करं यथा॥ 7-125-43(50113)
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं शतशोऽथ सहस्रशः॥ 7-125-44(50114)
छादयित्वा रमे द्रोणं रथस्थं रथिनां वरम्।
जारासन्धिं जघानाशु मिषतां सर्वधन्विनाम्॥ 7-125-45(50115)
योयो विधीयते खण्डस्तंतं द्रोणोऽन्तकोपमः।
आदत्त सर्वभूतानि प्राप्ते काले यथान्तकः॥ 7-125-46(50116)
ततो द्रोणो महाराज नाम विश्राव्य संयुगे।
शरैरनेकसाहस्रैः पाण्डवेयान्समावृणोत्॥ 7-125-47(50117)
ते तु नामाङ्किता बाणा द्रोणेनास्ताः शिलाशिताः।
नरान्नागान्हयांश्चैव निजघ्नुः शतशो मृधे॥ 7-125-48(50118)
ते वध्यमाना द्रोणेन शक्रेणेव महासुराः।
समकम्पन्त पाञ्चाला गावः शीतार्दिता इव॥ 7-125-49(50119)
ततो निष्टानको घोरः पाण्डवानामजायत।
द्रोणेन वध्यमानेषु सैन्येषु भरतर्षभ॥ 7-125-50(50120)
प्रताप्यमानाः सूर्येण हन्यमानाश्च सायकैः।
अन्वपद्यन्त पाञ्चालास्तदा सन्त्रस्तचेतसः॥ 7-125-51(50121)
मोहिता बाणजालेन भारद्वाजेन संयुगे।
ऊरुग्राहगृहीतानां पाञ्चालानां महारथाः॥ 7-125-52(50122)
चेदयश्च महाराज सृञ्जयाः काशिकोसलाः।
अभ्यद्रवन्त संहृष्टा भारद्वाजं युयुत्सया॥ 7-125-53(50123)
ब्रुवन्तश्च रणेऽन्योन्यं चेदिपाञ्चालसृञ्जयाः।
हत द्रोणं हत द्रोणमिति ते द्रोणमभ्ययुः॥ 7-125-54(50124)
यतन्तः पुरुपव्याघ्राः सर्वशक्त्या महाद्युतिम्।
निनीपवो रणे द्रोणं यमस्य सदनं प्रति॥ 7-125-55(50125)
यतमानांस्तु तान्वीरान्भारद्वाजः शिलीमुखैः।
यमाय प्रेपयामास चेदिमुख्यान्विशेपतः॥ 7-125-56(50126)
तेषु प्रक्षीयमाणेषु चेदिमुख्येषु सर्वशः।
पाञ्चलाः समकम्पन्त द्रोणसायकपीडिताः॥ 7-125-57(50127)
प्राक्रोशन्भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नं च भारत।
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष॥ 7-125-58(50128)
भीम उवाच। 7-125-59x(4579)
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत्।
तथा हि युधि सङ्क्रुद्धो दहति क्षत्रियर्पभान्॥ 7-125-59(50129)
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः।
तपस्वी कृतविद्यश्च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत्॥ 7-125-60(50130)
द्रोणाग्निमस्त्रसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्पभाः।
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत॥ 7-125-61(50131)
यथाबलं यथोत्साहं यथासत्वं महाद्युतिः।
मोहयन्सर्वभूतानि द्रोणो हन्ति बलानि नः॥ 7-125-62(50132)
सञ्जय उवाच। 7-125-63x(4580)
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्षत्रधर्मा व्यवस्थितः।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद द्रोणस्य सशरं धनुः॥ 7-125-63(50133)
स संरब्धतरो भूत्वा द्रोणः क्षत्रियमर्दनः॥ 7-125-64(50134)
अन्यत्कार्मुकमादाय भास्वरं वेगवत्तरम्।
तत्राधाय शरं तीक्ष्णं परानीकविशातनम्॥ 7-125-65(50135)
आकर्णपूर्णमाचार्यो बलवानभ्यवासृजत्।
स हत्वा क्षत्रधर्माणं जगाम धरणीतलम्॥ 7-125-66(50136)
स भिन्नहृदयो वाहान्न्यपतन्मेदिनीतले।
ततः सैन्यान्यकम्पन्त धृष्टद्युम्नसुते हते॥ 7-125-67(50137)
अथ द्रोणं समारोहच्चेकितानो महाबलः।
स द्रोणं दशभिर्विद्ध्वा प्रत्यविद्ध्यत्स्तनान्तरे॥ 7-125-68(50138)
चतुर्भिः सारथिं चास्य चतुर्भिश्चतुरो हयान्।
तमाचार्यस्त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत्॥ 7-125-69(50139)
ध्वजं सप्तभिरुन्मथ्य यन्तारमवधीत्त्रिभिः।
तस्य सूते हते तेऽश्वा रथमादाय विद्रुताः॥ 7-125-70(50140)
समरे शरसंवीता भारद्वाजेन मारिष।
चेकितानरथं दृष्ट्वा हताश्वं हतसारथिम्॥ 7-125-71(50141)
तान्समेतान्रणे शूरांश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान्।
समन्ताद्द्रावयन्द्रोणो बह्वशोभत मारिष॥ 7-125-72(50142)
आकर्णपलितः श्यामो वयसाऽशीतिपञ्चकः।
रणे पर्यचरद्द्रोणो वृद्धः षोडशवर्षवत्॥ 7-125-73(50143)
अथ द्रोणं महाराज विचरन्तमभीतवत्।
वज्रहस्तममन्यन्त शत्रवः शत्रुसूदनम्॥ 7-125-74(50144)
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्द्रुपदो बुद्धिमान्नृप।
लुब्धोऽयं क्षत्रियान्हन्ति व्याघ्रः क्षुद्रमृगानिव॥ 7-125-75(50145)
कृच्छ्रान्दुर्योधनो लोकान्पापः प्राप्स्यति दुर्मतिः।
यस्य लोभाद्विनिहताः समरे क्षत्रियर्षभाः॥ 7-125-76(50146)
शतशः शेरते भूमौ निकृत्ता गोवृषा इव।
रुधिरेण परीताङ्गाः श्वशृगालादनीकृताः॥ 7-125-77(50147)
सञ्जय उवाच। 7-125-78x(4581)
एवमुक्त्वा महाराज द्रुपदोऽक्षौहिणीपतिः।
पुरस्कृत्य रणे पार्थान्द्रोणमभ्यद्रवद्द्रुतम्॥ ॥ 7-125-78(50148)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वमि चतुर्दशदिवसयुद्धे पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 125 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-125-50 निष्टानकः कष्टस्वनः॥ 5-125-52 ऊरुग्राहः ऊरुस्तम्भः॥ 5-125-73 आकर्णमुपागतं पलितं केशादेः शौक्ल्यं यस्य। वयसा कालपिण्डसंयोगेन। अशीतिपञ्चकः चतुःशताब्दः॥ 5-125-125 पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|